AFAZ KENCANA SPORT: Sejarah KMSB dan Motosikal Nasional Kedua Malaysia

Semua orang tahu bahawa empat pengeluar motosikal utama Jepun menggunakan nama pengasas mereka sebagai jenama rasmi masing-masing.

Tetapi tahukah anda bahawa Malaysia juga pernah mempunyai jenama motosikal yang dibina berdasarkan nama pengasasnya?

Salah satu contohnya ialah MOMOS, yang berasal daripada MOFAZ Motosikal Sdn. Bhd., sebuah jenama motosikal yang ditubuhkan di bawah MOFAZ. Nama MOFAZ itu sendiri diambil daripada nama MOhamed FAuZy. MOMOS mula beroperasi pada 1980.

Sepanjang kewujudannya, beberapa model MOMOS pernah berada di pasaran Malaysia dan masih diingati oleh ramai peminat motosikal, antaranya STELLA 125, FORZA, PANTERA, TIGRIS dan MITO.

Walaupun motosikal-motosikal tersebut dipasang di Malaysia dan, lebih tepat lagi, boleh dianggap sebagai model rebadge, MOMOS tetap merupakan sebuah jenama motosikal Malaysia. Ia bukan motosikal yang dihasilkan sepenuhnya di Malaysia dan juga tidak diklasifikasikan sebagai pengeluar motosikal nasional seperti MODENAS.

Kini, muncul pula satu lagi nama dengan cerita yang lebih bercita-cita tinggi: AFAZ.

AFAZ: Permulaan Bab Baharu

Ditubuhkan pada 2023 oleh Ahmad Faez bin Tan Sri Yahaya, AFAZ memulakan perjalanannya menerusi kerjasama antara KMSB dan Suzuki.

Kerjasama tersebut menjadi asas kepada apa yang digambarkan sebagai projek Motosikal Nasional kedua Malaysia, dengan model pertamanya, KENCANA SPORT, diperkenalkan ke pasaran.

Di sebalik AFAZ ialah KMSB, sebuah syarikat yang mempunyai sejarah sejak 1975 dan mempunyai struktur pemilikan Bumiputera sepenuhnya.

Walaupun bekerjasama dengan Suzuki, Suzuki Japan tidak memiliki sebarang pegangan saham dalam KMSB. Struktur pemilikan ini merupakan sebahagian penting daripada kisah AFAZ dan kedudukannya sebagai jenama motosikal milik Malaysia.

Namun, untuk memahami AFAZ dengan lebih mendalam, kita perlu kembali jauh ke belakang.

1975 — Bermulanya Hubungan Dengan Kawasaki

KMSB mempunyai sejarah yang panjang dan menarik, khususnya kerana hubungannya yang rapat dengan Kawasaki.

Kisah ini bermula pada 1975, ketika syarikat tersebut masih dikenali sebagai Dan Motor Sdn. Bhd. Pada ketika itu, syarikat memegang Manufacturing Licence untuk menghasilkan motosikal CKD, termasuk model JOY dan HONEY 100.

Inilah titik permulaan penglibatan syarikat tersebut dalam aktiviti pembuatan dan pemasangan motosikal di Malaysia.

1984 — Dan Motor Menjadi Kawa Motors

Pada 1984, pemegang saham Bumiputera menyertai Dan Motor Sdn. Bhd., yang membawa kepada penukaran nama syarikat kepada Kawa Motors Sdn. Bhd.

Di bawah Manufacturing Licence yang sama, syarikat meneruskan pengeluaran model Kawasaki secara CKD, termasuk JOY, HONEY 100, AR80 dan AR125.

Tempoh ini merupakan satu lagi peringkat penting dalam perkembangan keupayaan pemasangan motosikal tempatan.

1987 — Kawasaki Sunrock

Pada 1987, Kawasaki Heavy Industries (KHI) mengambil pegangan saham dalam syarikat tersebut. Susulan perkembangan itu, nama syarikat ditukar kepada Kawasaki Sunrock Sdn. Bhd.

Portfolio pengeluaran CKD kemudiannya berkembang dengan kehadiran model seperti:

MAX 100
EN500
ZXR 250
ZZR 250
KR150
SERPICO 150
VICTOR 150

Pada ketika ini, syarikat tersebut telah kukuh dalam landskap pembuatan dan pemasangan motosikal di Malaysia.

MAX 110 dan Kelahiran Kriss

Satu lagi bab menarik dalam sejarah ini melibatkan MAX 110.

Model yang sebelum ini dihasilkan oleh KMSB kemudiannya dipindahkan kepada MODENAS, sebelum menjadi asas kepada pembangunan MODENAS KRISS 110.

Ini merupakan salah satu hubungan yang kurang diketahui antara sejarah pembuatan KMSB dengan salah satu model motosikal nasional Malaysia yang paling dikenali.

1998 — Perubahan Arah

Selepas pengeluaran model-model tersebut, aktiviti pembuatan motosikal CKD mula dikurangkan secara berperingkat.

Mulai 1998, KMSB diarahkan untuk mengurangkan operasinya dan akhirnya menutup kilang pemasangan motosikal di Port Klang. Syarikat kemudiannya memberikan lebih tumpuan kepada motosikal berkapasiti tinggi secara CBU.

Untuk beberapa tempoh, peranan syarikat dalam aktiviti pemasangan motosikal tempatan memasuki fasa yang lebih senyap.

Namun, keadaan itu akhirnya berubah.

2007 — Pengeluaran CKD Kembali

Pada 2007, pengeluaran motosikal CKD kembali dengan pembukaan fasiliti pemasangan baharu di Glenmarie, Shah Alam.

Pada ketika itu, Kawasaki Sunrock telah ditukar nama kepada Kawasaki Motors Malaysia Sdn. Bhd.

Fasiliti tersebut menghasilkan dan memasang beberapa model Kawasaki, termasuk:

Ninja 250, Z250, ER-6N, KR150RR, Z125 dan KLX150.

Kembalinya pengeluaran CKD menandakan satu lagi bab penting dalam penglibatan syarikat tersebut dalam industri pembuatan motosikal Malaysia.

2021 — Bermulanya Era KMSB

Pada 2021, sebagai sebahagian daripada hala tuju strategik baharu, Kawasaki Motors Malaysia menukar namanya kepada KMSB Motors Sdn. Bhd.

Perubahan ini menandakan permulaan satu lagi bab baharu.

KMSB kemudiannya menjadi pengeluar dan pemasang motosikal Suzuki di Malaysia. Pada 2022, tiga model Suzuki pertama yang diperkenalkan di bawah susunan baharu ini ialah:

Suzuki Raider R150FI
Suzuki GSX-R150
Suzuki GSX-S150

Menariknya, fasiliti pemasangan tersebut masih berada di lokasi Glenmarie yang sama. Perubahan paling ketara ialah identiti korporat — fasiliti yang suatu ketika dahulu sinonim dengan warna hijau Kawasaki kini membawa identiti biru Suzuki.

2022 — Projek AFAZ Bermula

Pada 2022 juga, asas kepada projek Motosikal Nasional kedua mula dibentuk melalui satu perjanjian antara KMSB dan Suzuki Motor Japan.

Melalui kerjasama tersebut, Suzuki menjadi rakan teknikal dan pembekal rasmi enjin untuk AFAZ.

Membangunkan enjin motosikal yang benar-benar baharu dari kosong bukanlah satu perkara yang mudah. Ia memerlukan infrastruktur yang besar, kepakaran kejuruteraan, teknologi, pelaburan serta tempoh pembangunan yang panjang.

Daripada bermula sepenuhnya dari sifar, keputusan AFAZ untuk menggunakan platform enjin Suzuki yang telah dibangunkan memberikan laluan yang lebih praktikal ke arah pengeluaran.

Pendekatan ini membolehkan projek tersebut memanfaatkan teknologi Suzuki yang sedia ada, di samping berpotensi mengurangkan kos pembangunan dan memendekkan tempoh yang diperlukan untuk membawa motosikal ke pasaran.

Lebih Daripada Sekadar Sebuah Motosikal

Apa yang menjadikan kisah AFAZ menarik ialah sebuah motosikal bukan sekadar terdiri daripada rangka, enjin dan panel badan.

Sebuah motosikal moden mengandungi ratusan komponen individu, dan pembangunan AFAZ telah membuka peluang kepada pembekal tempatan untuk menjadi sebahagian daripada ekosistem pembuatannya.

Menurut maklumat projek tersebut, sebanyak 24 vendor tempatan terlibat dalam menghasilkan komponen untuk motosikal AFAZ.

Ini bermakna projek tersebut bukan semata-mata mengenai meletakkan lencana Malaysia pada sebuah motosikal. Ia merupakan satu usaha untuk membina rangkaian bekalan tempatan yang lebih luas di sekeliling sebuah jenama motosikal Malaysia yang baharu.

KENCANA SPORT — Lebih Daripada Sekadar Rebadge

Model pertama AFAZ, KENCANA SPORT, bukan sekadar motosikal 100% rebadge — dengan kata lain, ia bukan hanya proses meletakkan logo Malaysia pada model sedia ada.

Sebuah model facelift pada masa hadapan juga dijangka diperkenalkan dan pembangunannya bukan dilakukan oleh Suzuki.

Sebaliknya, pembangunan tersebut dikendalikan oleh AMITEC Technology Sdn. Bhd., salah satu anak syarikat di bawah AMI.

KENCANA SPORT sendiri boleh dilihat sebagai evolusi yang mendapat inspirasi daripada Suzuki Smash FI, tetapi melalui proses pembangunan lanjut serta penggunaan komponen buatan Malaysia.

Apa Yang Akan Datang?

Barisan model AFAZ ketika ini bermula dengan:

A01 — KENCANA SPORT
A02 — ?
A03 — ?

Daripada Dan Motor pada 1975, melalui era Kawa Motors dan Kawasaki Sunrock, kemudian Kawasaki Motors Malaysia, seterusnya KMSB Motors, dan akhirnya kelahiran AFAZ, perjalanan ini merangkumi hampir lima dekad sejarah industri motosikal Malaysia.